026-012 Gedenktekens op graven KNIL-militairen in Neder-Betuwe

Gemeente Neder-Betuwe biedt sinds 2022 de mogelijkheid dat, in samenspraak met nabestaanden, graven van KNIL-militairen de beschermde status ontvangen. Het is de bedoeling om binnenkort op de begraafplaatsen waar zich deze graven bevinden een gedenkteken te plaatsen. Dit, in overeenstemming met de wensen van de Molukse gemeenschap. 

De gemeenteraad besloot via een unaniem aangenomen motie op 23 september 2021 tot de mogelijkheid om graven van militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) de beschermde status te geven. Wethouder Herma van Dijkhuizen: “Een gedenkteken en markeringen op de graven past bij de erkenning van en de waardering voor de KNIL-militairen en hun families.”

Beschermde status KNIL-graven

De beschermde status werd vanaf 2022, na een verzoek van nabestaanden daartoe, aan graven van KNIL-militairen en hun echtgenoten gegeven. Het betekent dat gemeente Neder-Betuwe de grafrechten overneemt en verantwoordelijk is voor het beheer en onderhoud van de graven. Er zijn op dit moment 57 graven die deze beschermde status hebben. Ze bevinden zich op drie begraafplaatsen: de oude begraafplaats aan de Dalwagenseweg en algemene begraafplaats aan de Markstraat, beide in Opheusden, en de begraafplaats van en bij de kerk van de Hervormde Gemeente in Ochten.

Gedenkteken, tekst en markering

Overeenkomstig de wens van de Molukse gemeenschap is in samenspraak met hen gekozen voor een gedenkteken op elk van de drie begraafplaatsen waar KNIL-militairen rusten. Bij de gedenktekens komt een tekst die het gevoel van de volgende generaties weerspiegelt. Daarnaast komt er een markering op de desbetreffende graven. Het college wil het benodigde bedrag vrijmaken voor realisatie van één van de ontwerpen die twee Molukse kunstenaars samen maken. 

Tijdens de raadsvergadering van 26 februari 2026 is het laatste woord aan de gemeenteraad die het budgetrecht heeft. Als de raad instemt met het voorstel, volgt er een bijeenkomst waar de rechthebbenden van de graven de precieze vorm van de gedenktekens bepalen.