Small Modular Reactor (SMR)

Small Modular Reactor (SMR)

Provincie Gelderland en gemeente Neder-Betuwe starten samen een haalbaarheidsonderzoek naar de kansen voor een Small Modular Reactor (SMR) op het terrein van de voormalige kerncentrale in Dodewaard. Het onderzoek brengt stap voor stap in beeld of een kleine kernreactor op deze locatie mogelijk is en onder welke technische, maatschappelijke en bestuurlijke voorwaarden. Er wordt ook onderzocht welke kansen een SMR biedt voor inwoners en bedrijven in de regio.

Het onderzoek leidt nadrukkelijk niet tot een besluit om wel of niet een SMR te bouwen. De resultaten kunnen gebruikt worden om een goede afweging te maken als er een concreet voorstel hiervoor komt van een initiatiefnemer. Dat is op dit moment niet aan de orde. 

Gedeelde ambitie voor kernenergie

Het onderzoek komt voort uit gesprekken die Neder-Betuwe en Gelderland de afgelopen tijd voerden over hun ambities op het gebied van kernenergie. Neder-Betuwe heeft in haar recent vastgestelde Energievisie opgenomen zich in te zetten voor de bouw van een SMR. Zo wil de gemeente de verduurzaming van haar energievoorziening richting 2050 voltooien. Deze ambitie sluit goed aan bij de ambitie van de provincie om met SMR's op een schone en efficiënte manier te voorzien in de groeiende energievraag voorzien en meer grip krijgen op de Gelderse energievoorziening. 

Zorgen en kansen in beeld

Het onderzoek gaat niet alleen antwoord geven op de vraag of een modulaire kernreactor haalbaar is. Belangrijk doel is bepalen of een SMR op deze plek maatschappelijke en economische meerwaarde kan hebben voor inwoners en bedrijven in Neder-Betuwe en de regio. 

Wethouder Stefan van Someren: ‘Een SMR kan een structurele oplossing bieden voor het regionale netcongestieprobleem, de regionale economie stimuleren en zorgen voor stabiele betaalbare energie voor onze inwoners. Neder-Betuwe heeft de ambitie om meer zelfvoorzienend te zijn, dat geldt ook voor de energiebehoefte. Recente geopolitieke ontwikkelingen tonen aan dat dit ook voor de regio geen overbodige luxe meer is. Tegelijkertijd kunnen er vragen en zorgen zijn over veiligheid van een kernreactor en de impact op het landschap. Begrijpelijk. Ook dat onderzoeken we. Zo kunnen we samen een goed onderbouwd besluit nemen als er een concreet verzoek komt om een SMR te bouwen.’ 

Gedeputeerde Ans Mol is blij met de samenwerking: ‘Goed dat we samen deze stap zetten. SMR’s zorgen voor betaalbare, betrouwbare en beschikbare energie en zijn zuinig met ruimte. Daarom zetten we in op deze innovatie kernreactoren. Daar hebben we gemeenten als Neder-Betuwe voor nodig die net als wij kansen zien van een SMR en de moed hebben om die samen met ons te onderzoeken.’

Opzet van het onderzoek

Het onderzoek zal in verschillende fasen verlopen. In de eerste fase wordt onderzocht of een SMR op deze locatie veilig en vergunbaar is. Hierbij gaat het om regelgeving, ruimtelijke inpassing en veiligheid. Als een SMR technisch niet haalbaar blijkt, eindigt het onderzoek daar. 

Bij een positieve uitkomst, wordt verder onderzocht wat de komst van een SMR voor de gemeente en de regio betekent. Dit gaat bijvoorbeeld om ruimtelijke gevolgen, beheer- en toezicht en impact op de omgeving. Ook gaat het onderzoek dan in op de maatschappelijke en economische effecten. Het onderzoek brengt zowel kansen als zorgen in beeld, samen met mogelijke risico’s en randvoorwaarden. 

Participatie en planning

Bij het onderzoek naar de kansen en zorgen worden uiteraard inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrokken. Hoe deze participatie eruit komt te zien, wordt nog uitgewerkt. Hierover komt meer informatie als uit de eerste fase van het onderzoek blijkt dat een SMR technisch haalbaar is. 

Het onderzoek wordt naar verwachting in het laatste kwartaal van 2026 afgerond.

Vragen en antwoorden over haalbaarheidsonderzoeken Small Modulair Reactor in Dodewaard

Waar gaat een haalbaarheidsonderzoek over?

Een haalbaarheidsonderzoek bekijkt onder welke voorwaarden een Small Modulair Reactor (SMR) op een bepaalde plek mogelijk en wenselijk is.

Het onderzoek kan gaan over technische, maatschappelijke, economische en bestuurlijke effecten en voorwaarden. Onderdelen daarvan zijn veiligheid, geldende regels, de beschikbare ruimte, gevolgen voor de leefomgeving en beheer en toezicht.

Ook kan het onderzoek ingaan op de kansen van een SMR voor inwoners en bedrijven in de gemeente en in de regio. Inwoners, ondernemers en organisaties worden bij het onderzoek betrokken. Waar het onderzoek precies over gaat en hoe betrokkenen kunnen meedenken, kan per locatie verschillen.

Waar komen de haalbaarheidsonderzoeken uit voort?

De haalbaarheidsonderzoeken volgen uit het Gelders actieplan Kleine modulaire kernreactoren. Ook in de Energievisie van gemeente Neder-Betuwe is de verkenning naar kansen van kernenergie opgenomen. We willen samen met de provincie de lokale mogelijkheden en kansen voor een SMR verkennen.

Wie voert een haalbaarheidsonderzoek uit?

Een deskundig, onafhankelijk bureau voert het onderzoek uit. Zij delen de resultaten met de provincie en de gemeente. Provincie Gelderland is opdrachtgever voor het onderzoek.

Waarvoor worden de uitkomsten van een haalbaarheidsonderzoek in Dodewaard gebruikt?

Het haalbaarheidsonderzoek in Dodewaard is géén besluit om daar wel of niet een SMR te bouwen. Het is een zorgvuldige verkenning van belangrijke voorwaarden, zoals technische mogelijkheden, ruimtegebruik, wet- en regelgeving en maatschappelijke en bestuurlijke onderdelen. Deze informatie kan gebruikt worden om een goede afweging te maken als er een concreet initiatief komt.

Is Dodewaard één van de twee beoogde locaties die de provincie dit jaar in beeld wil hebben?

We hebben kernenergie nodig om onze energievoorziening te vergroten, verduurzamen en te versterken. Daarom zoekt de provincie Gelderse locaties waar een SMR goed zou passen. Men wil eind dit jaar graag twee goede opties hebben. Of Dodewaard er daar een van kan zijn, gaat de provincie nu samen met gemeente Neder-Betuwe onderzoeken.

Wat is er nodig voor de realisatie van een SMR in Gelderland?

SMR's zijn duur en de technologie is nog in ontwikkeling. Maar die ontwikkeling gaat snel. Het Verenigd Koninkrijk heeft al de eerste contracten met bouwers en ontwikkelaars afgesloten. Het nieuwe kabinet wil ook haast maken in Nederland. Maar het begint met het vinden van goede locaties voor moderne en veilige SMR's.

Wat vinden de gemeente en provincie een goed passende locatie?

Er is een locatie die in het verleden passend is geweest voor het opwekken van kernenergie, Dodewaard. Met dit onderzoek gaan we kijken of deze locatie ook geschikt is voor toekomstige opwek via een SMR.

Wie bepaalt straks of er wel of niet een SMR komt in Dodewaard?

We vinden het belangrijk dat provincie en gemeente hier gezamenlijk een besluit over gaan nemen. Dit onderzoek is de eerste stap in het proces. Op basis daarvan besluiten we gezamenlijk of we verder gaan met de volgende stap.

Hoe zit dat met de huidige kerncentrale in Dodewaard? Komt de SMR in plaats van de gesloten centrale? Wordt die dan gesloopt?

Dat is een van de zaken die onderzocht gaat worden in het haalbaarheidsonderzoek.

Welke kansen kan een SMR bedrijven en bewoners in de regio bieden?

Een SMR kan een structurele oplossing bieden voor het regionale netcongestieprobleem, de regionale economie stimuleren en zorgen voor stabiele betaalbare energie voor onze inwoners. De exacte kansen die een SMR kan bieden is dus ook een van de zaken die onderzocht gaat worden in het haalbaarheidsonderzoek.

Is er wel genoeg vraag om een SMR te bouwen daar?

Dat is een van de zaken die onderzocht gaat worden in het haalbaarheidsonderzoek.

Wat betekent het voor omwonenden?

Bij het onderzoek naar de kansen en zorgen worden uiteraard ook de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrokken. Hoe deze participatie eruit komt te zien, wordt nog uitgewerkt. Hierover komt meer informatie als uit de eerste fase van het onderzoek blijkt dat een SMR technisch haalbaar is.

Waarom kunnen jullie nu nog niets zeggen over de participatie bij het onderzoek?

We vinden participatie belangrijk maar we staan nu helemaal aan het begin van het proces.  Als meer duidelijkheid is over het onderzoek zullen we inwoners en bedrijven zo snel mogelijk betrekken. Het is maatwerk.

Hoe veilig zijn SMR’s?

Kerncentrales in Nederland zijn veilig. De nieuwe generatie kernreactoren is nog weer veiliger dan de vorige. In Nederland controleert de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) nieuwe ontwerpen op veiligheid. Uiteindelijk beslist de ANVS in een project definitief of een bepaald type SMR veilig is op een bepaalde locatie.

Is er een voordeel van de locatie omdat hier al een kerncentrale heeft gestaan?

Dodewaard heeft een historie met kernenergie: er staat een inmiddels gesloten kerncentrale. Dat kan voordelen bieden op het gebied van locatiegeschiktheid (ruimtelijke inpassing), bestaande infrastructuur en kennis in de regio. Maar de geschiktheid van de locatie moet uit onderzoek blijken.

Wie betaalt het onderzoek?

Provincie Gelderland betaalt het haalbaarheidsonderzoek vanuit het Gelders actieplan SMR. Met dit actieplan stimuleert de provincie op verschillende manieren de realisatie van SMR’s in Gelderland. De provincie biedt onder andere Gelderse gemeenten de mogelijkheid om samen de kansen van een SMR te laten onderzoeken.