In het bedrijfsleven en de bankwereld draait veel om winst maken. Een nieuw product of een dienst moet geld opleveren. Zonder positief resultaat is er geen toekomst. Dat is logisch, want anders kan een bedrijf niet blijven bestaan. Bij een gemeente beoordelen we rendement maken op een andere manier. Geld verdienen komt niet op de eerste plaats, maar wij kijken naar de maatschappelijke opbrengst. Wat krijgt de samenleving terug voor het geld dat wij als gemeente uitgeven?
Dat rendement laat zich vaak niet in euro’s uitdrukken. Het gaat bijvoorbeeld om kansen voor kinderen, welzijn van gezinnen, goed natuurbeheer, om leefbaarheid van dorpen en groeimogelijkheden voor ondernemers. Dat mag, onder aan de streep, ook geld kosten. Tegelijk geldt dat een structureel negatief saldo geen houdbare situatie is. Ook een gemeente moet financieel gezond blijven om perspectief te houden voor de toekomst.
De afgelopen jaren hebben wij veel geld uitgetrokken voor bijvoorbeeld onderwijshuisvesting. Voor nieuwbouw en uitbreiding van maar liefst zeven scholen. Voor het Multifunctioneel Centrum (MFC), een combinatie van sporthal, voetbalkantine en de basisscholen De Hien en De Bellefleur in Dodewaard. Maar ook voor het Pantarijn, De Bornput, De Wegwijzer, Het Palet en Het Kompas in Kesteren. Totaal is voor onderwijshuisvesting maar liefst ongeveer 45 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dat zijn enorme bedragen, maar wel noodzakelijke investeringen. Onze gemeente groeit, het aantal kinderen neemt toe. Zij verdienen goede, veilige schoolgebouwen die lang meegaan. Investeren in onderwijs is investeren in de toekomst van onze samenleving. Dat is een duidelijk voorbeeld van maatschappelijk rendement.
Tegelijk zien we dat sommige uitgaven steeds verder oplopen. De jeugdzorg is daar een voorbeeld van. Jaarlijks geven we hier ongeveer 11 miljoen euro aan uit. De zorg voor kwetsbare kinderen en gezinnen staat voor ons niet ter discussie, maar de ontwikkeling maakt wel ongerust. We kunnen of moeten niet alles met professionele zorg oplossen. Opvoeden is soms lastig. Niet elke worsteling is een probleem en niet elk probleem vraagt om een hulpverlener. Veerkracht, eigen verantwoordelijkheid en een sterke sociale omgeving zijn minstens zo belangrijk. Daar willen we nadrukkelijker op inzetten.
Maatschappelijk rendement behaal je niet alleen met nieuwe gebouwen, extra investeringen in de zorg, goede natuurontwikkelingen of nieuwe bedrijventerreinen. Het zit ook in de manier waarop wij onze samenleving inrichten. Een heel ander, maar niet minder belangrijk thema, is voor mij bijvoorbeeld de zondagsrust. Ik ben er dankbaar voor dat wij tot de 24 van de 342 gemeenten behoren waar de zondag niet gelijk is aan alle andere dagen. De winkels zijn gesloten en dat brengt rust in onze centra. Er zijn liberale plannen in de Tweede Kamer om dit niet meer helemaal aan gemeenten zelf over te laten. Wat mij betreft op voorhand een verkeerde ontwikkeling.
Onze wereld is al druk genoeg. De voortdurende prikkel om altijd ‘aan’ te staan en altijd beschikbaar te zijn, eist zijn tol. Psychische problemen nemen toe. Juist daarom is een gezamenlijk moment van rust van grote waarde.
Als wethouder ervaar ik dagelijks dat je besturen niet alleen doet met een rekenmachine. Het gaat om het uitoefenen van rentmeesterschap over het geld dat ons is toevertrouwd. Dat betekent verantwoordelijkheid dragen voor de lange termijn. Dit vraagt om wijsheid en bovenal te erkennen dat de samenleving niet 'maakbaar' is door menselijke handen alleen. Vanuit dat besef en in afhankelijkheid van God probeer ik, samen met mijn collega’s, bij te dragen aan een gemeente waarin ruimte is voor gezonde groei en zorg voor elkaar. Een plek waar we zorgvuldig omgaan met de schepping als een kostbaar geschenk en waar de zondagsrust in ere wordt gehouden als een zegen voor ons allemaal.
Marien Klein
Wethouder Onderwijs, Jeugdzorg, Economie en Financiën
