Plannen voor beleid huisvesting arbeidsmigranten

Op maandag 8 april 2019 was er een informatieavond over de plannen voor huisvesting van arbeidsmigranten op het Park van Batouwen in Kesteren. In dit artikel gaan wij in op het vraagstuk van de arbeidsmigranten in Neder-Betuwe in het algemeen en die van Park van Batouwe in het bijzonder.

Werkgevers in de gemeente Neder-Betuwe hebben veel buitenlandse werknemers in dienst om het werk te doen. Betrokken werknemers hebben een onderkomen nodig in de nabijheid van hun werkgever. Die huisvesting van zovelen levert soms problemen op.

De gemeente is van mening dat de werkgevers, huisvesters en werknemers naast de lusten, ook verantwoordelijk zijn voor de lasten. Deze mogen niet worden afgewend op de gemeenschap. Vandaar dat de gemeente het initiatief heeft genomen om betrokken werkgevers en werknemers te ondersteunen bij het vinden van een goede oplossing voor het huisvestingsprobleem. Hiervoor heeft de gemeente in samenspraak met werkgevers, arbeidsbureaus en huisvesters een plan gemaakt dat nu aan betrokken inwoners wordt voorgelegd. Met hun inbreng kunnen we zorgen voor een gezamenlijk aanpak. In dit najaar moet dit plan door de gemeenteraad worden vastgesteld.

De feiten over werken

Bij een aantal grote bedrijven en in de laan- en fruitboomteelt in Neder-Betuwe werken naar schatting zo’n 1.100 mensen uit andere Europese landen, de zogenoemde arbeidsmigranten. Een aanzienlijk aantal van hen woont in Neder-Betuwe. In het oogst- en rooiseizoen neemt dit aantal nog toe: naar schatting een verdubbeling volgens het registratiebureau Legitiem.

De werkgevers geven aan dat zij deze arbeidsmigranten hard nodig hebben om de noodzakelijke werkzaamheden uit te voeren. Op deze wijze dragen de genoemde werknemers bij aan het goed functioneren van deze bedrijven en aan de economie van Neder-Betuwe oftewel aan onze welvaart. Daarvan zouden we allemaal moeten profiteren.

De feiten over wonen

De arbeidsmigranten vestigen zich voor langere of kortere tijd in de nabijheid van hun werkgever. Dit is hun eigen verantwoordelijkheid en velen worden daarbij geholpen door werkgevers. Onder voorwaarden mogen werkgevers de arbeidsmigranten tijdelijk op eigen terrein huisvesten. Veel gaat er goed, maar ook treffen we schrijnende situaties aan: arbeidsmigranten met velen in één huis; matrassen in schuren of tuinhuisjes, rij aan rij, ook als het koud is; een veel te hoge huur, soms alleen voor een slaapplek. Nogmaals: de werkgevers en arbeidsbureaus zijn verantwoordelijk voor een zorgvuldige begeleiding van deze werknemers. Immers, zij hebben er ook de voordelen van. De arbeidsmigranten hebben ook een eigen verantwoordelijkheid voor hun huisvesting maar moeten daarbij geholpen worden door de werkgever en het uitzendbureau. Zoals gezegd, vaak gaat dit goed maar niet altijd.

Chalet

De gemeente

Eind 2018 heeft gemeente Neder-Betuwe geconstateerd dat de omvang van het aantal arbeidsmigranten groot is en de staat van hun huisvesting zodanig dat ingrijpen soms noodzakelijk is. Het is in ons aller belang dat betrokken werkgevers en werknemers hun verantwoordelijkheid nemen. Concreet betekent dit:

  1. De huisvesting moet door werkgevers en werknemers op een zodanig wijze worden geregeld dat betrokkenen een menswaardig bestaan kunnen leiden en zich als gelijkwaardige inwoners van de gemeente kunnen gedragen. Dat wil zeggen dat ze belasting betalen, de spelregels kennen en ondersteund worden waar nodig.
  2. De gekozen oplossing moet zo min mogelijk ten laste gaan van de woningmarkt in de gemeente. Huur– en koopwoning moeten beschikbaar blijven voor de inwoners. Verkamering is in de gemeente niet toegestaan. Waar dit wel gebeurt zal de gemeente handhavend optreden. Kortom: niet vissen in dezelfde [woning-]vijver.
  3. Net als iedereen moeten de migranten worden ingeschreven. In de Basisregistratie Personen als het om middellang of lang verblijf gaat. In het verblijfsregister als het om kort verblijf gaat. De gemeente kan dan belasting of verblijfsbelasting in rekening brengen, net zoals dat bij inwoners en toeristen gaat.
  4. De kosten van de huisvesting worden opgebracht door betrokken werkgevers, uitzendbureaus en werknemers.

Wat gaan we doen?

Een plan is gemaakt dat voorziet  in een goede huisvesting op een beperkt aantal plaatsen met een zorgvuldig beheer, streng toezicht en toereikende voorzieningen. Kortom de leefbaarheid op de plaats van huisvesting en in de omgeving staat centraal. Het gaat om een aantal proefprojecten waarvoor vooroverleg plaats vindt en een voorontwerp wordt ingediend waarop de provincie een formele reactie geeft. Belangrijk doel hiervan is dat de reguliere huizenmarkt hiermee beschikbaar blijft voor de eigen inwoners van Neder-Betuwe.

Proefproject Rijk van Batouwe

Een zo’n proefproject betreft huisvesting voor vijf jaar op het Park van Batouwe. Het plan is om op een gedeelte van dit park chalets te plaatsen met in elk chalet drie tot vier bewoners. Het park zal een eigen toegang hebben, eigen beheer en toezicht en eigen voorzieningen.

Wie betaalt?

Wij kunnen ons voorstellen dat de vraag rijst: ‘Wie betaalt dit allemaal?’ De gemeente betaalt niets. Het zijn private ondernemers die de woonunits neerzetten alsmede een beheerder aanstellen. De migranten betalen een redelijke huur.

Verblijf op recreatieterrein niet toegestaan?

Wij horen regelmatig de opmerking: ‘Wonen op een recreatieterrein is toch niet toegestaan?’ Een terechte opmerking en het antwoord is inderdaad: nee, dat mag niet. Maar voor het oplossen van dit huisvestingsprobleem –en het tegengaan van het gebruik van woningen die de eigen inwoners ook graag wensen -wil de gemeente onder strikte voorwaarden en als proef voor een periode van vijf tot tien jaar dit toch mogelijk maken. Hierover zijn we ook met de provincie Gelderland in gesprek. Over verschillende andere proefprojecten wordt nog nagedacht waarbij onder andere wordt onderzocht of huisvesting op het terrein van een werkgever mogelijk is.

Beleidsplan

De omwonenden van Rijk van Batouwe zijn op 8 april bijgepraat tijdens een informatieavond. Binnenkort krijgt dit een vervolg om mede antwoord te geven op de vragen die zijn gesteld en de zorgen die zijn geuit. Verantwoordelijk wethouder Van Wolfswinkel stelt nadrukkelijk: “U kunt erop vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig omgaat met de belangen van al haar inwoners. Daar mag u mij op aanspreken.”

Het beleidsplan wordt nu verder uitgewerkt en zo nodig aangepast aan de hand van de opmerkingen van de inwoners en samen met de werkgevers en overige genoemde partijen. Het is de bedoeling dat het plan binnenkort officieel in procedure gaat. Het streven is om na de zomer het plan aan de gemeenteraad ter vaststelling voor te leggen.

Klankbordgroep

De huisvesting van arbeidsmigranten is een ingewikkeld vraagstuk. Dat realiseert een ieder van ons zich terdege. Het vraagt dus om zorgvuldige processen. Een klankbordgroep achten wij daarbij belangrijk en die wordt binnenkort ingesteld. Met vertegenwoordigers uit alle geledingen: werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, arbeidsmigranten en inwoners.

Is het ook iets voor u? U kunt zich hiervoor aanmelden bij de projectleider huisvesting arbeidsmigranten, de heer Wido Scholte, bereikbaar via e-mail wscholte@nederbetuwe.nl. U kunt ook bellen naar de gemeente: tel. 14 0488; u wordt dan door Wido teruggebeld.